Παρασκευή, 15 Φεβρουαρίου 2013

Σχολικά βιβλία Δημοτικού / Ε΄ Αναγνωστικά - Αλφαβητάρια

  Ήταν –ή μήπως είναι ακόμη;– η πρώτη επαφή του παιδιού με τον κόσμο του βιβλίου. 
  Ήταν η πρώτη εικονα της κοινωνίας σκιτσαρισμένη με εικόνες και λέξεις. 
  Ήταν οι πρώτοι μας φίλοι η Λόλα, ο Mίμης, η Έλλη, η Άννα… 


    Kαι είναι η ακριβότερη ανάμνηση των παιδικών μας χρόνων τα αλφαβητάρια μας, τα πρώτα μας βιβλία.
  Tι κι αν σήμερα το βιβλίο κυκλοφορεί σε μεγάλες «ποσότητες» γύρω μας, 


    τι κι αν τα βιβλία καταλαμβάνουν το μεγαλύτερο μέρος των ραφιών στα σπίτια μας και αποτελούν το μεγαλύτερο άγχος των μετακομίσεων;

     Tα αλφαβητάρια και τα αναγνωστικά μας, έχουν διασωθεί από το χρόνο με τα σημάδια της «κακοποίησης» των πρώτων σχολικών χρόνων στα εσώφυλλα και στα εξώφυλλα. 


    Πέρα από τη νοσταλγία που επισύρουν για τον καθένα από μας τα πρώτα σχολικά βιβλία, τα αναγνωστικά και τα αλφαβητάρια έχουν και ιστορία. 



    Kαι μάλιστα ιστορία που περιείχε συγκρούσεις, διαμάχες, απειλές, ακολουθώντας τις περιπέτειες της γλώσσας στο σύγχρονο ελληνικό κράτος. 


    Kαι όπως παντού, έτσι και στο χώρο των αλφαβηταρίων και των αναγνωστικών υπήρχαν και οι άνθρωποι που πρώτοι κοπίασαν,
  πρώτοι άνοιξαν δρόμους, είτε καταθέτοντας τα χρήματά τους 
  είτε την τέχνη τους είτε τις γνώσεις και τα οράματά τους στο πεδίο της εκπαίδευσης.
  Δυό παλιά αλφαβητάρια της πρώτης δημοτικού, χρυσά αναγνωστικά αναμνηστικά- σημαντικά βιβλία που άντεξαν στο χρόνο, 
  με τα οποία έμαθαν να συλλαβίζουν χιλιάδες Νεοέλληνες.
«Ιδέτε, ιδέτε!» έλεγε η Αννα με χαρά.
«Δύο μεγάλα ρόδια. Τώρα τα έκοψα από τη ροδιά.»
«Δώσε να φάω ένα, γιατί τ΄αγαπώ πολύ» έλεγε η Νίνα.
«Πάρε συ το ένα Νίνα. Τ΄άλλο το έχω για το Ρήγα».
   Το 1949, η πρώτη τάξη του δημοτικού απέκτησε καινούργιο αναγνωστικό. Λεγόταν «Τα καλά παιδιά» με ήρωες τον Ρήγα, την Νίνα, την Άννα. 
  Τα κείμενα είχε εκπονήσει ο δάσκαλος Επαμεινώνδας Γεραντώνης και την εικονογράφηση ο ζωγράφος και χαράκτης Κωνσταντίνος Γραμματόπουλος.
  Το 1956, το βιβλίο αντικαταστάθηκε. Τη θέση του πήρε το «Αλφαβητάριο», τα κείμενα του οποίου είχαν γράψει 3 δάσκαλοι, οι:
  Ι.Κ. Γιαννέλης, Γ. Σακκάς και Ι. Συκώκης. Την εικονογράφηση την είχε κάνει πάλι ο Κωνσταντίνος Γραμματόπουλος. 
  Οι πρωταγωνιστές του βιβλίου : η Άννα, ο Μίμης, η Έλλη, η Λόλα.
«Έλλη, να ένα μήλο.
Λόλα, να ένα άλλο.»
«Ββ… έκανε ο Βοριάς.
Ββ… έκανε με βοή»
  Μ΄αυτό το βιβλίο έμαθαν γράμματα 18 φουρνιές «πρωτάκια». Σταμάτησε να διδάσκεται το 1974. 
   Η σβούρα, τα μολυβένια ευζωνάκια, ο πλανόδιος ψαράς με το καλάθι γεμάτο ψάρια,
  ο μανάβης με το ζώο φορτωμένο φρούτα και λαχανικά, η σκάφη της γιαγιάς με το ζυμάρι και η φουφού,
  είχαν εξοριστεί σιγά σιγά από την ελληνική καθημερινότητα.
  Εντυπωμένο στην μνήμη πολλών, επίσης, παραμένει και το Αναγνωστικό της Β΄τάξης του Δημοτικού,
  γραμμένο από τον Βασίλη Οικονομίδη, σε εικονογράφιση Γεωργίου Μανουσάκη  
  που κυκλοφόρησε το 1954 και παρέμεινε μέχρι το 1973.
  Τα κείμενά του γραμμένα με ευαισθησία και οι ωραίες ζωγραφιές του, καλύπτουν τις 4 εποχές του χρόνου 
  μέσα από την καθημερινή ζωή μιας οικογένειας, 
 ασχολίες όπως τον τρύγο, το μάζεμα της ελιάς, 
  το όργωμα ή τη δενδροφύτευση, 
  επαγγέλματα όπως του καστανά, 
  του τσαγκάρη, του σιδερά, 
  και πρωταγωνιστή το μικρό Θανασάκη 
  που παίζει με βόλους, 
  ανεμόμυλους και χάρτινα καραβάκια.
  Ίσως κάποιοι από σας να θυμούνται τα ποιηματάκια:
*Το εκκλησάκι*
«Εις το βουνό ψηλά εκεί, είν’ εκκλησιά ερημική
Το σήμαντρό της δε χτυπά, δεν έχει ψάλτη ουδέ παπά»
*Τσιριτρό*
«Σε μια ρώγα από σταφύλι έπεσαν οκτώ σπουργίτες….
…. τσιριτρί, τσιριτρό»
Μικρη βιβλιοθήκη για Αναγνωστικά
 
voltastoneiro

Εικόνες : Κιβωτός Ελληνικής Παιδείας
Κάτι παρόμοιο στο blog :

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.