Πέμπτη, 31 Οκτωβρίου 2013

Η αρχή του Όκαμ

Is there anybody outthere ?

Ο καθένας είναι κανένας...

Απολύτως μοναδικός !

"Γαλήνη" : Μια σειρά για τα πάθη της προσφυγιάς και για έναν μικρό τριανταφυλλώνα στην Ανάβυσσο...

Γαλήνη
Έτος: 1976
Τηλεοπτική Σειρά
29 επεισόδια( Κύκλοι επεισοδίων: 1
(Ημέρα προβολής: Παρασκευή)
Διάρκεια επεισοδίου: 45'
Ημερομηνία προβολής πρώτου επεισοδίου: Παρασκευή 2 Ιουλίου 1976
Είδος: Κοινωνική
Μορφή εγγραφής ταινίας: Βίντεο
Κανάλι: ΕΡΤ
Εταιρία παραγωγής: Αστήρ TV
Σκηνοθεσία: Κώστας Λυχναράς
Σενάριο: Τάκης Χατζηαναγνώστου
Συγγραφέας: Ηλίας Βενέζης
Μουσική σύνθεση: Ελένη Καραϊνδρου
Ηθοποιοί
Γιώργος Φούντας (Γλάρος), Μπέτυ Αρβανίτη (Ειρήνη Βένη), Τάνια Σαββοπούλου (Ελένη), Πέτρος Ζαρκάδης (γιατρός Βένης)
Χρυσούλα Διαβάτη (θεία Σοφία), Δάνης Κατρανίδης (Ανδρέας), Χριστίνα Αυλιανού (Άννα Βένη), Γιώργος Διαλεγμένος (Πράσινος), Φραγκούλης Φραγκούλης (γερο-Ματθαίος)
Ηρώ Κυριακάκη (θεία Μαρία), Μίρκα Παπακωνσταντίνου (Βάσω, δεύτερη γυναίκα Γλάρου), Τζένη Φωτίου (Ζαμπέτα), Γιώργος Κοζής (Βασίλης), Ηλίας Κατέβας (Στέλιος)
Ελπίδα Μπραουδάκη (νύφη Ματθαίου), Στέλιος Χαλκιαδάκης (πρόσφυγας), Γιάννης Φακής (Χαρίτος), Σπύρος Παπαφραντζής (πατέρας), Άγγελος Γεωργιάδης (ξένος), Βασίλης Κεχαγιάς (αντάρτης)
Αλέκος Ζαρταλούδης (υπενωματάρχης), Χρήστος Μπεκιάρης (οδηγός), Γιάννης Χειμωνίδης (καφετζής), Ανδρέας Παπαδόπουλος(I), Χαρά Αποστόλου (αδελφή Ειρήνης), Βασίλης Πολίτης (Πέτρος), Χριστόφορος Μπουμπούκης (γεροβοσκός)
Κώστας Δάρρας (πρόσφυγας), Αλέξης Τσακίρης (πρόσφυγας), Βασίλης Διαμαντόπουλος (βοσκός), Γιάννης Συμεωνίδης (καφετζής), Τάσος Λύδης (καφετζής)
Αλέκος Μαυρίδης (ναυτικός), Θόδωρος Μούρτας (ναυτικός), Αλέξης Κωνσταντής (ναυτικός), Αρετή Πιτσίκα, Νότα Φιοράκη, Γιάννης Φύριος, 
Χρήστος Κελαντώνης, Σπύρος Φιλιππόπουλος, Γρηγόρης Ιωακειμίδη , Άρης Διλβαρίδης, Ανδρέας Λιάσκος, Χρήστος Γούτης, 
Γιάννης Χατούπης, Δημήτρης Μπάνος, Τάσος Πολυχρονόπουλος, Τάκης Μποκαλάς, Μπάμπης Τιμοθέου
Πλοκή
       Βασικός πυρήνας της αφήγησης είναι οι περιπέτειες δυο  οικογενειών του γιατρού Δημήτρη Βένη, και του απλού αγρότη Φώτη Γλάρου, προσφύγων από την Παλαιά Φώκαια της Μικράς Ασίας, που εγκαταστάθηκαν μαζί με άλλους Φωκιανούς το Φθινόπωρο του 1924 στην παραλία της Αναβύσσου. 
        Τον Ιούλιο του 1923 πρόσφυγες από τη Φώκαια της Μικράς Ασίας, αναζητούν μια καινούργια πατρίδα. 
 
   Η σωτηρία ενός παιδιού που κινδύνεψε να πνιγεί στην ερημιά της Αναβύσσου, ερμηνεύεται από τους πρόσφυγες σαν θέλημα Θεού και αποφασίζουν να μείνουν στον τόπο, παρά τις αντιδράσεις των ντόπιων τσομπάνηδων. 
   Αρχικά αντιμετωπίζουν πολλά προβλήματα, ενώ ένας αρχαιοκάπηλος (Πράσινος) καταφτάνει στη περιοχή και προσπαθεί να αποκτήσει φιλίες, ανοίγοντας ένα μπακάλικο στον καταυλισμό τους. Το κράτος στέλνει σκηνές και τους παραχωρεί λίγη γη και η ζωή αρχίζει σιγά-σιγά να παίρνει το δρόμο της. 
   Κυρίαρχη θέση ανάμεσα στους πρόσφυγες κατέχει ο Γλάρος και η γυναίκα του Ελένη, που μαθαίνει από ένα ντόπιο πως σ΄ αυτόν τον τόπο υπήρξε πριν χιλιάδες χρόνια μια πολιτεία που βούλιαξε. 
   Ο αρχαιοκάπηλος πλησιάζει τον Γλάρο και προσπαθεί να τον πείσει να του παραχωρήσει το χωραφάκι που του χάρισε το κράτος. Εκείνος ένα βράδυ βλέπει στον ύπνο του έναν αρχαίο Θεό, σκάβει ανακαλύπτοντας ένα αρχαίο άγαλμα. 
    Η Ελένη, τον προτρέπει να το πουλήσουν και να ζήσουν σαν άνθρωποι, αλλά αυτός αρνείται. Στη διάρκεια μιας κατακλυσμιαίας βροχής, η Ελένη πνίγεται και κάποιοι κλέβουν το άγαλμα από το σπίτι του Γλάρου. 
   Με το πέρασμα του χρόνου η ζωή ομαλοποιείται και οι πρόσφυγες ριζώνουν στην Ανάβυσσο. Ο Γλάρος συντελεί στη διαλεύκανση του στυγερού βιασμού και της δολοφονίας του κοριτσιού μιας φιλικής οικογένειας, παραδίδοντας στις αρχές το δολοφόνο. 
   Στο μεταξύ η κόρη του, Αυγή που έχει μεγαλώσει, ζητά να μάθει τι κρύβεται πίσω από τα βουνά και να γνωρίσει τη μεγάλη πόλη…
    Ο γιατρός Δημήτρης Βένης δεν θέλει να παραδοθεί στην σκληρή μοίρα του ξεριζωμού και της προσφυγιάς, φυτεύει τριανταφυλλιές,φροντίζει και συμβουλεύει τους πρόσφυγες. 
   Πιστεύει βαθιά μέσα του, ότι μόνο κυνηγώντας χίμαιρες, μπορεί ο άνθρωπος να ξεφύγει από την σκληρή πραγματικότητα που τον πνίγει.
   Η γυναίκα του Ειρήνη αρνείται να δεχθεί την μοίρα της, κλείνεται στον εαυτό της και βασανίζει τον γιατρό, βγάζοντας επάνω του όλη την κακία που σώρευσαν μέσα της οι κακοτυχίες της οικογένειας της και της πατρίδας της.
   Ο γιατρός, φυτεύει τριαντάφυλλα στο άγονο χώμα της Αναβύσσου. Η Ειρήνη τα ξεριζώνει. Η πάλη των δύο αυτών ανθρώπων, η πάλη της χίμαιρας με την σκληρή πραγματικότητα είναι το θέμα του βιβλίου. 
    Τα άλλα, οι πλημμύρα, η αρχαιοκαπηλία, ακόμα και η δολοφονία της μονάκριβης κόρης τους, είναι μόνο το σκηνικό του δράματος. 
   Πρωταγωνιστής είναι ο αγώνας και η αγωνία του γιατρού, του έλληνα, του ανθρώπου, να φτάσει στην Γαλήνη κυνηγώντας χίμαιρες.
Σχόλια
    Το λογοτεχνικό έργο "Γαλήνη" του Βενέζη συνδέεται άμεσα με την εποχή που γράφτηκε και τα βιώματα του δημιουργού του αφενός, αλλά αφετέρου  έχει  διαχρονικά μηνύματα, καθώς η επίδραση στην ανθρώπινη ψυχή και συμπεριφορά  ανάλογων καταστάσεων είναι η ίδια σε όλες τις εποχές και σε όλους τους ανθρώπους.
    Η προσπάθεια για επιβίωση σε άθλιες συνθήκες διαβίωσης, η έλλειψη νερού, τροφής  και στέγης έρχονται στην επιφάνεια, ενώ δε λείπουν και οι ήρωες που δεν μπορούν να συμβιβαστούν με την νέα πραγματικότητα και δείχνουν μια συστηματική άρνηση, όπως η Ειρήνη Βένη. 
    Η τελευταία γεμάτη αλαζονεία και έπαρση αρνείται να δεχτεί τη νέα ζωή της και μένει προσκολλημένη στο παρελθόν και στα ευτυχισμένα παιδικά της χρόνια που έζησε στο σπιτικό του Πρόξενου πατέρα της.
    Το σήριαλ προσπαθεί να είναι μια ηθογραφία των χρόνων του μεσοπολέμου και καταγραφή της ζωής των πρώτων προσφύγων που έρχονται από τη Μικρά Ασία, προσπαθώντας να ριζώσουν στην Ελλάδα. 
    Προσεγμένη παραγωγή, αλλά υπερβολικά μακρόσυρτη διασκευή, ενός αριστουργήματος της ελληνικής λογοτεχνίας. 
Trivia
** Η σειρά είναι ασπρόμαυρη.
**Σύμφωνα με δημοσιεύματα της εποχής (ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ, 23/6 & 25/6/1976), η μετάδοση του πρώτου επεισοδίου της σειράς που είχε προγραμματιστεί για την Παρασκευή 25 Ιουνίου 1976, αναβλήθηκε για μία εβδομάδα και ξεκίνησε την Παρασκευή 2 Ιουλίου 1976.
**Επαναλήψεις: 1977 (ΡΙΚ) , 1980 (ΕΡΤ) , 1989 (ΕΤ3) , 1993 (ΕΤ2) , 2008 (ΕΤ1)
**Η σειρά, με νέα μορφή 15 επεισοδίων, προβλήθηκε σε επανάληψη το 1993 από την ΕΤ2. Συγκεκριμένα, το 1ο επεισόδιο προβλήθηκε σε επανάληψη την Παρασκευή 3 Σεπτεμβρίου 1993 και το τελευταίο (15ο) την Παρασκευή 17 Δεκεμβρίου 1993.
**Η σειρά (15 επεισόδια) κυκλοφόρησε σε 11 DVD από τη Ραδιοτηλεόραση τον Σεπτέμβριο του 2005 (2η σειρά της ΕΡΤ σε DVD).
**Η σειρά σώζεται στο Αρχείο της ΕΡΤ στην αρχική της μορφή των 29 επεισοδίων.
**Η σειρά είναι διαθέσιμη για προβολή μέσω του site του Ψηφιακού Αρχείου της ΕΡΤ.
Λίγα λόγια για το μυθιστόρημα 
και τον Ηλία Βενέζη
     Ο Ηλίας Βενέζης, από τους σπουδαιότερους έλληνες λογοτέχνες του 20 αιώνα, γεννήθηκε το 1904 στο Αϊβαλί της Μικράς Ασίας και πέθανε το 1973 στην Αθήνα. 
    Ήρθε κυνηγημένος, μαζί με τους άλλους πρόσφυγες, στην Ελλάδα το 1922. Έγραψε πολλά και σπουδαία έργα που σχεδόν όλα είχαν θέμα την προσφυγιά.
     Το μυθιστόρημα του ΓΑΛΗΝΗ εκδόθηκε τον Σεπτέμβρη του 1939  βραβεύτηκε το ίδιο έτος από την Ακαδημία Αθηνών και γνώρισε μεγάλη εκδοτική επιτυχία με 35 εκδόσεις μέχρι σήμερα.
      Ο Ηλίας Βενέζης ήξερε πολύ καλά την Παλαιά Φώκαια και τους φωκιανούς. Ο αδελφός του συγγραφέα, ο Θάνος Μέλλος, είχε παντρευτεί την Ελένη Νικολαϊδη κόρη του πρωτοψάλτη Αντώνη Νικολαϊδη ο οποίος είχε εγκατασταθεί στην Ανάβυσσο μαζί με τους άλλους Φωκιανούς πρόσφυγες. 
     Ο συγγραφέας ερχόταν συχνά στην Ανάβυσσο και ειδικότερα την εποχή της συγγραφής της ΓΑΛΗΝΗΣ. Έτσι οι χαρακτήρες και τα γεγονότα που περιγράφει του είναι πολύ καλά γνωστά. Μετά τον πόλεμο έκανε πολλά καλοκαίρια τις διακοπές του στην Παλαιά Φώκαια. 
Ο Επίλογος του βιβλίου
... Όταν ο Γλάρος πήγαινε στο χωράφι του μικρού θεού, όπου αναπαυόταν η Ελένη, η Αυγή τον ακολουθούσε πάντα.
     Πήγαιναν στον τάφο, που δεν ήταν παρά μια κουβάρα χώμα υψωμένο από την επιφάνεια της γης. _ κάνε το σταυρό σου, της έλεγε ο πατέρας της. Εδώ από κάτω είναι η μητέρα σου.
     Η Αυγή έκανε φοβισμένη το σταυρό της, και θ άθελε πολύ να ήταν τρόπος να δει κάτω από το χώμα το πρόσωπο εκείνο.
     Τη θυμόταν μόλις, πολύ αδύναμα. Μα αυτό που θυμόταν πιο ζωηρά, ήταν τα χέρια της που τη χάιδευαν. Α, αυτό το θυμόταν πολύ καλά! Γιατί από τότε που τη μητέρα της την πήρε το νερό, η Αυγή δεν ξαναδοκίμασε τέτοιο χάδι. Ήταν βέβαια ο πατέρας της και η νέα μητέρα της η Βάσω. Μα εκείνο ήταν άλλο ...
    Γι αυτό η Αυγή θα ήθελε να σκαλίσει το χώμα ίσαμε που να βρει τα θαμμένα χέρια. Μα σαν τόλμησε να το πει μια μέρα στον πατέρα της, της αποκρίθηκε βιαστικά πως μήτε αυτό δεν γίνεται, γιατί τα χέρια και το σώμα των ανθρώπων γίνουνται χώμα.
    Έτσι η Αυγή, ενώ ο πατέρας της έσκαβε το χωράφι εκεί πλάι και σφύριζε, κάθοταν μονάχη πολλή ώρα πάνω απ τον τάφο, έπαιρνε μικρές χουφτιές χώμα και το βαστούσε μες τα χέρια της, ώσπου το χώμα ζεσταινόταν. Και τότε το απέθετε πάλι με προσοχή, εκεί όπου ήταν. ...
     Έτσι αγαπητοί φίλοι, ας είναι αυτή η ιστορία που σας αφηγήθηκα, μια μικρή χούφτα χώμα, που το ζεστάναμε απόψε στα χέρια μας και το εναποθέτουμε με αγάπη και ευλάβεια στη μνήμη των γονέων μας, που αναπαύονται πια στη γη της Αναβύσσου, στη γη που επιτέλους βρήκαν την ΓΑΛΗΝΗ και ρίζωσαν για πάντα. 
Retromaniax
RetroDB
Στάθης Βαλούκος / «Οδηγός τηλεοπτικών σειρών 1967-1998»
Κάτι παρόμοιο στο blog :